02.07.2004
SOLOVIEV İSİMLİ BİR KÂHİN..

1853-1900 yılları arasında yaşamış bir Rus ilâhiyatçısı ve düşünürü. Ölümünün yüzüncü yılı dolayısıyla Kardinal Biffi tarafından kaleme alınan Vatikan kaynaklı bir makale var. Kardinal Biffi, önemli bir adam, 1928 Milano doğumlu, Milan ilâhiyat fakültesi profesörü.

1950'de cübbe giyiyor, 1976'da piskopos, 1984'te Bologna başpiskoposu, 1985'te kardinal. Biffi, Soloviev'i "Doğu ve Batı Hıristiyanları arasındaki diyaloğun öncüsü ve örneği" olarak onurlandıran Papa İkinci John Paul adına konuşuyor.

Makale, "Vladimir Sergieviç Soloviev, yüz yıl önce 1900 yılının 31 Temmuz'da (bizim efrencî takvimize göre 13 Ağustos) göçtü." diye başlıyor.

"20. yüzyılın, yani, olaylarını ve felâketlerini çarpıcı bir serahatle öngördüğü oysa tarihi yönelişi ve egemen ideolojileri itibarıyla kendisinin en derin ve en önemli öğretilerini reddedecek olan bir yüzyılın eşiğinde göçtü. Soloviev'in öğretisi peygambervari olduğu kadar da dikkate alınmayan öğretiydi. Zamanının şen şakrak ve sınırsız iyimserliği doğrultusunda, büyük Rus filozofu, yeni yüzyılın parlak bir gelecek vadettiğini, insanı aşan unsurlarından kurtulmuş yeni bir 'ilerleme' ve 'dayanışma' dininin rehberliğinde refah, barış, adalet ve güven dolu bir döneme girildiğini söyledi... Ancak, Soloviev, mukaddesattan-arındırılmış bir öngörünün büyüsüne kapılmayı reddetmenin ötesinde, kaçınılmaz felâketleri peygambervari bir isabetle sezinledi... Birkaç yıl içinde Rusya'yı ve insanlığı ezecek olan kolektivist despotluğun kısırlığını ve zulmünü öngördü, ve lânetledi.

Soloviev'in öngörüleri...

'Dünya şiddet kullanarak kurtarılmamalıdır...' diyordu, 'İnsanların var güçlerini yüce bir amaç uğruna birlikte çalışmaya adadıkları bir durum tasavvur edilebilebilir; ama eğer bu bir tasavvur olmaktan çıkar da dayatmaya dönüşürse, zulüm kaçınılmazdır... Dayatmanın insanlığın bütününü içermesi halinde sonuç evrensel kardeşlik değil, devasa bir karınca yuvası olacaktır.'

Soloviev'in bahsettiği 'karınca yuvası' yapılanması, Lenin ve Stalin'in kör ve zalim ideolojileri tarafından gerçekleştirildi. 'Üç Diyalog ve Deccal'ın Hikâyesi' isimli son kitabında... 20. yüzyılın 'büyük savaşlar, iç çekişmeler ve ihtilâller yüzyılı' olacağını anlattı.. 'ayrı uluslar şeklindeki eski yapılanma' ve 'arkaik monarşiler ve monarşik kurumlar ortadan kalkacak' ve 'Birleşik Avrupa Devletleri'ne giden yol açılacak' diye yazdı.

20. yüzyılın sonunda Hıristiyanlığı beklediğini söylediği büyük buhranı öngörmüş olması hayret vericidir. Kendisi bu buhranı Deccal karakterini kullanarak anlatır. Bu büyüleyici karakter, herkesi etkilemekte, herkesi ikna etmekte başarılı olacaktır. Soloviev'in bu karakterinde günümüzün karmaşık ve müphem dindarlığı kolayca okunmaktadır. Büyük düşünür, Deccal'ın 'adanmış bir ruhaniyatçı,' 'hayranlık uyandırıcı bir iyiliksever, aktif bir pasifist, kararlı bir vejetaryen ve etkin bir hayvan hakları savunucusu' olacağını yazmaktadır. Dahası, Deccal, Kutsal Kitab'ı, Tubingen İlâhiyat Fakültesi tarafından onur doktorasına layık görülecek kadar iyi bilecek, uzman bir müctehid olacaktır. Her şeyden öte, mükemmel bir ekümanist olarak, 'hikmet dolu tatlı sözlerle yüklü' diyaloglara girişecektir.

Deccal, İsa'ya 'ilkesel olarak' karşı olmayacak, hatta İsa'nın öğretisini takdir edecektir. Ancak, İsa'nın öğretisinin eşsiz olduğu, İsa'nın dirildiğini ve bugün aramızda yaşadığı düşüncesini kabul etmeye yanaşmayacaktır..."

Kardinal Biffi, makalesine, "Bu senaryonun üzerinde düşünmemiz gereken bir senaryo olduğu kanısındayım." diye devam ediyordu, "Bu senaryoda adanmış müminlik, insancıl ve kültürel bir harekete indirgenmiş, İncil'in mesajı her türlü felsefe ve dinle birlikte aynı kefeye konulmuş, Tanrı'nın kilisesi sosyal yardım örgütüne dönüştürülmüş olmaktadır. Soloviev'in aslında olanı öngörmediğinden emin olabilir miyiz? Bugün kefaretini İsa'nın kanının ödediği 'mukaddes ulus'un -Kilise'nin- karşısındaki en korkutucu tehlike bu değil midir? Bu soru, fevkalâde rahatsız edici; ama kulak arkası etmememiz gerek bir sorudur.

Soloviev, 20. yüzyılı kimsenin anlamadığı kadar iyi anladı; ama 20. yüzyıl Soloviev'i anlamadı. İtibar görmedi, 'onurlandırılmadı' demek istemiyorum. Rus filozoflarının en büyüğü olduğuna pek az kişi itiraz eder... Thomas Aquinas'la aynı düzeyde görenler bile vardır. Ancak, 20. yüzyıl onu dinlememiş, hatta işaret ettiği yolun tam tersine gitmeyi seçmiştir. Bugün bilgili ve etkin Hıristiyanlar bile Soloviev'in tanımladığı gerçekliğin idrakinde değildirler... Örneğin, 'egoist bireycilik' yasalarımıza ve davranışlarımıza gün geçtikçe daha belirgin bir şekilde yerleşmektedir. Ahlâki sübjektivizm, insanların hukuk ve siyaset alanlarında farklı davranmalarının kabul ve hatta teşvik edilmesini getirmiştir.

Tanrı'nın öldüğü yüzyıl...

Pasifizm ve şiddet-karşıtlığı, İncil'in öngördüğü barış ve kardeşlik ile karıştırılmakta ve bu yanılgı, güçsüzlerin güçlülerin insafına terk edilmesiyle sonuçlanmaktadır. Gerici damgası yemek korkusu, Tanrı'nın planının bütünlüğünü, kutsal doğruların yaşamın her alanında tebliğ edilmesi gereğini unutturmakta, bütünlüklü ve anlamlı bir Hıristiyan yaşamının sürdürülmesine engel olmaktadır... Ben-merkezci ve basiretsiz bir cinsel devrimin peşinde sürüklenen 20. yüzyıl, tarihte misli görülmemiş bir biçimde aleni kabalık ve utanmazlıkla sonuçlanan müsaadekârlığa ulaşmıştır. Dahası, 20. yüzyıl, tarihteki en baskıcı, en kanlı, insan hayatına karşı en saygısız, en merhametsiz yüzyıldır...

Dini duygulara gelince, 20. yüzyıl Doğu'da devlet ateizminin insanlığın büyük bir bölümüne dayatıldığı, dünyevileşmiş Batı'da hızla yayılan haz düşkünü ve serbestiyetçi ateizmin 'Tanrı'nın ölümü' şeklindeki ucube fikre kapıldığı bir yüzyıldır.

Özetle: Soloviev, hiç kuşkusuz bir peygamber ve bir hocaydı; ama bir bakıma, fuzulî bir hoca. Büyüklüğü ve zamanımızki değeri de buradan gelir. İnsanoğlunun tutkulu bir savunucusu olduğu kadar da iyilikçiliğe karşı birisi; yorulmaz bir barış havarisi olduğu kadar da pasifisizm karşıtı birisi; Hıristiyan birliğini yücelttiği kadar her türlü tavizin yılmaz bir hasmı; doğa âşığı olduğu kadar günümüz ekolojik kışkırtmalarına karşı birisi -kısacası, doğrunun dostu, ideolojinin düşmanı-. Onun gibi liderlere bugün ihtiyacımız büyük."

Vladimir Sergieviç Soloviev'in yüz yıl önce çizdiği Deccal karakterini çok ama çok düşündürücü buluyorum: Büyüleyici, etkileyici, 'adanmış bir ruhaniyatçı,' 'hayranlık uyandırıcı bir iyiliksever, aktif bir pasifist, kararlı bir vejetaryen ve etkin bir hayvan hakları savunucusu.' Hepsinden öte, Kutsal Kitab'ı herkesten iyi biliyor, içtihat yapıyor. 'Hikmet dolu tatlı sözlerle yüklü' diyaloglar, mükemmel bir ekümanist.

 
 DİĞER MAKALELER
EYLÜL 2011
• 
EYLÜL 2008
AĞUSTOS 2008
TEMMUZ 2008
• 
• ALMANYA
• HİTLER
HAZİRAN 2008
• 
MAYIS 2008
• 
NİSAN 2008
MART 2008
• 
ŞUBAT 2008
OCAK 2008
• AÇMAZ
ARALIK 2007
KASIM 2007
EKİM 2007
EYLÜL 2007
AĞUSTOS 2007
NİSAN 2007
MART 2007
ŞUBAT 2007
OCAK 2007
ARALIK 2006
KASIM 2006
MAYIS 2006
NİSAN 2006
ŞUBAT 2006
OCAK 2006
ARALIK 2005
EKİM 2005
EYLÜL 2005
• ÖCÜ!
AĞUSTOS 2005
TEMMUZ 2005
HAZİRAN 2005
MAYIS 2005
NİSAN 2005
MART 2005
ŞUBAT 2005
OCAK 2005
ARALIK 2004
KASIM 2004
EKİM 2004
EYLÜL 2004
AĞUSTOS 2004
TEMMUZ 2004
HAZİRAN 2004
MAYIS 2004
• GÂVUR
NİSAN 2004
MART 2004
ŞUBAT 2004
OCAK 2004
EKİM 2003
EYLÜL 2003
AĞUSTOS 2003
TEMMUZ 2003
MAYIS 2003
NİSAN 2003
MART 2003
ŞUBAT 2003
OCAK 2003
ARALIK 2002
KASIM 2002
EKİM 2002
EYLÜL 2002
AĞUSTOS 2002
TEMMUZ 2002
• ABANT
HAZİRAN 2002
MAYIS 2002
NİSAN 2002
MART 2002
ŞUBAT 2002
OCAK 2002
ARALIK 2001

 BEĞENDİKLERİM
Alev Alatly