15.05.2003
O, 4 (DÖRT!) TRİLYON DOLAR ORADA YATTIKÇA!
Bundan yedi yıl önce, 13 Temmuz 1997’de A.B.D.’de yayınlanan “Austin American-Statesman” isimli dergide, David B. Ottaway ve Dan Morgan imzalı bir yazı çıktı. Başlığı: “Washington’un eski ağır sıkletleri Hazar petrollerine üşüşüyorlar.” (1) Ottoway-Morgan ikilisi, “20.Yüzyılın son büyük petrole hücumu” diye nitelendirdikleri bu hareketin, 4 trilyon dolar cıvarında olduğu düşünülen Hazar Denizi petrollerine yönelik olduğunu ve bir grup “itibarlı” Amerikan petrolcüsünün bu bereketten kendilerine ya da şirketlerine pay çıkarmak peşinde olduklarını yazdılar. Ne ki, “petrolcüler” aynı zamanda A.B.D.’nin önde gelen politikacıları ve devlet yetkilileri! Hazar Havzasına doluşanların arasında sayılan isimler arasında, meselâ, önce Ronald Reagan dönemi Hazine Bakanı, sonra George Bush dönemi Dışişleri Bakanı, James A. Baker III var. Başkan Yardımcısı Richard B. Cheney var. Em. Hava Tuğgeneral ve Columbia Üniversitesinden doktoralı Brent Scowcroft var. New Hampshire Eyaleti’nden Temsilciler Meclisi üyesi, oğul Bush’un can dostu John Sununu var. Ve yazarların demesiyle “olaya entrika kokusu bulaştıran” Tuğgeneral Richard Secord var. Secord, İran-kontra skandalında Oliver North’un başlıca gizli yardımcısı olarak bilinen adam. George Bush’un Dışişleri Bakanı Cheney, Hazar yataklarında petrol hizmetleri veren “Halliburton Inc.” şirketinin Yönetim Kurulu Başkanı. Tuğgeneral Scowcroft, “Pennzoil” petrol şirketinin Hazar danışmanı. Petrolcü-politikacılar, “Azerbaycan’da Amerikan petrol şirketlerine ülkedeki yabancı rakipleri ile fırsat eşitliği tanıyacak yasaların çıkmasını sağlamak”a peşindeler. Bu konudaki yardımcılarının başında Beyaz Saray “Güvenlik Danışmanları” Tuğgeneral Scowcroft ve Zbigniew Brezezinski; eski Beyaz Saray idare amiri John Sununu; Teksas senatörü ve “Cumhuriyetçi” Bush gibi “Demokrat” Clinton’un da Hazine Bakanı, sonradan da Savunma Bakanı olan Richard Cheney geliyor. 1928 Varşova, Polonya, doğumlu siyaset bilimcisi ve devlet memuru Zbigniew Brezezinski A.B.D. ricalinin (yoksa nomenklatura mı demeliyim?) önde gelen bir ismi. 1953’de Harvard’da doktora yapan, daha sonra aynı okulda ve Columbia’da uluslar arası ilişkiler okutan Brezezinski, Komünist dünyada olan bitenler hakkında yorumlarıyla ünlendi. 1977-81’de Başkan Carter’ın ulusal güvenlik danışmanıyken, SSCB’ne karşı sert politikalar önermesiyle ünlüdür. Ayrıca, CIA’yi yönlendiren Amerikan (NSC) Ulusal Güvenlik Konseyi’nin başkanlığını yapmıştır. NSC, Amerikan başkanı, başkan yardımcısı, dış ve içişleri bakanlarından oluşur. Brezezinski, “Azerbaycan International”ın ortaklarından “Amoco” petrol şirketinin danışmanıdır. Ottoway-Morgan, “Bu ağır sıkletlerin devreye girmeleri Washington’da yoğun bir lobi ve halkla ilişkiler faaliyeti başlattı,” diye anlatıyorlardı, “Amerikan petrol şirketleri, Azerbaycan’a yapılan Amerikan yardımına getirilen kısıtlamaların kaldırılmasını, böylece 200 milyar varil olduğu hesaplanan rezervleri, ki bu Körfez hariç en yüksek randımandır, sağma imkânını ele geçirmek istiyorlardı.” Söz konusu kısıtlamalar, A.B.D.’nin 1992’de, Azerbaycan’ın Ermenistan’a koyduğu ambargoyu cezalandırmak üzere getirdiği kısıtlamalardı. Hazar petrollerinin sunduğu akıl almaz servetin patlaması, bir yandan eski Sovyet cumhuriyetlerine Rusya’dan bağımsızlıklarını kazanmaları için eşsiz bir fırsat sunarken, diğer yandan da “Soğuk Savaşcılar” denilen politikacı-petrolcüler için olağanüstü iş imkânları ve paralar demekti. Makalede belirtildiğine göre, meselâ, Tuğgeneral Scowcroft’ın 1996’da Pennzoil Petrol şirketinden “özel uluslar arası projeler” danışmanlığı için 100,000 dolar aldığı şirketin Faaliyet Raporunda görülüyordu. Pennzoil Petrol şirketi, Azerbaycan’da faaliyet gösteren bir numaralı yabancı petrol konsorsiyumu olan “Azerbaycan Internation Operating Company”nin ortağı. Bush’un bu danışmanı, aynı şirketten huzur hakkı olarak 30,000 dolar daha almıştı ve Azerbaycan’ın büyük yandaşı olmakla övünüyordu, “...çünkü Amerikan’ın orada büyük çıkarları var.” Yüzde kırkı Amerikan petrol şirketlerine ait olan “Azerbaycan International”ının “Hukuk Şirketi” Cheney’in yönetim kurulu başkanı olduğu Halliburton, Inc. Öte yandan, New Hampshire temsicisi, John Sununu’nun yönetim danışmanlığı şirketi “JHS Associates” makalenin yazıldığı tarihten bir ay kadar sonra Bakû’de büyük bir iş antlaşmasına imza atmıştı. 1997 Mayısında Azerbaycan’ın o zamanki başkanı Artur Rasizade’nin onuruna Washington’da verilen bir resepsiyonda, Azerbaycan’ın bağımsızlık mücadelesi, Texas’ın mücadelesine benzetilmiş, Rasizade’ye bir çift parlak kovboy çizmeleri armağan edilmişti. Benzetmeyi yapan, Azerbaycan’da faaliyet gösteren “Frontera Resources” isimli bir petrol hizmetleri şirketiydi: başkanı Willian H. White ise Clinton’un eski Enerji Bakan Vekili. Bir diğer demokrat da Temsilciler üyesi Charles Wilson. Malûm olduğu üzere, Hazar havzası, Rusya, Kazakistan, Türkmenistan, Azerbaycan ve İran’ın hak sahibi olduğu havza. Bu ülkelerin dışında, taşımacılığa talip diğer Kafkas ülkeleri de var. Amerikan petrolcü-siyasetçilerinin gözlerini dikmeleri bir dizi ABD-Bölge Ülkeleri ikili antlaşmalarını da beraberinde getiriyor. Örneğin, bir zamanlar “insan hakları ihlâlleri” nedeniyle A.B.D. tarafından şiddetle aşağılanan Cumhurbaşkanı İslâm A. Kerimov, birkaç hafta önce Başkan Bush’la birlikte Oval Ofis’teydi ve “terör karşıtı yardımları” için tebrik ve teşekkürleri kabul ediyordu. Afgan savaşında Amerikan kuvvetlerine hava üslerini açan Kerimov, Dış İşleri Bakanı Colin Powell’la “Stratejik İşbirliği Antlaşması” imzaladı. Ekonomik kaygılar nedeniyle Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan, Bush’a, ABD’yi yabancılaştırmayacak kadar destek çıkmakla yetinirlerken, Gürcistan ve Özbekistan, Irak Savaşı’nda Amerika’nın başlıca müttefikleri oldular. 15 Mart 1915’de Özbek televizyonu Saddam Hüseyin’i Stalin’e benzeten bir yorum yayınladı: “Körfez’i biraz tanıyan herkes, Saddam’ın hırsının Irak sınırlarının ötesinde geçtiğini bilir.” Bu arada, GTEP programı denilen bir düzenleme ile Tiflis yakınlarındaki Krtsanisi üssünde Gürcistan Silâhlı Kuvvetlerini “Pankisi Boğazı’ndaki karışıklıklara karşı” eğitiyor. Colin Powell, Mayıs ortasında Gürcistan’a gitti. Bütün bunlara Rusya ne diyor? Bu koşullar altında diyebileceğini diyor. Moskova, “ABD-Gürcistan anlaşmasının ülkedeki Amerikan silahlı kuvvetler personeline Gürcistan’daki Rus kıtalarından daha fazla haklar tanındığı”nı resmen şikâyet etmekle yetinmek durumunda kaldı. Yazının başında belirttiğim gibi, o 4 trilyon dolarlık petrol rezervleri orada, Amerikan petrolcüleri ABD hükümetinde/devletinde mutlak söz sahibi oldukları sürece, Türkiye’nin işi ne soydaşlıktan ne de din-kardeşliğinden medet umulamayacak kadar zor, ama hem de çok zor! (1) “Caspian oil draws crowd of ex-Washington heavyweights” 13 Temmuz 1997, David B. Ottaway, Dan Morgan, Austin American-Statesman; Insight; Pg. J6
 
 DİĞER MAKALELER
EYLÜL 2011
• 
EYLÜL 2008
AĞUSTOS 2008
TEMMUZ 2008
• 
• ALMANYA
• HİTLER
HAZİRAN 2008
• 
MAYIS 2008
• 
NİSAN 2008
MART 2008
• 
ŞUBAT 2008
OCAK 2008
• AÇMAZ
ARALIK 2007
KASIM 2007
EKİM 2007
EYLÜL 2007
AĞUSTOS 2007
NİSAN 2007
MART 2007
ŞUBAT 2007
OCAK 2007
ARALIK 2006
KASIM 2006
MAYIS 2006
NİSAN 2006
ŞUBAT 2006
OCAK 2006
ARALIK 2005
EKİM 2005
EYLÜL 2005
• ÖCÜ!
AĞUSTOS 2005
TEMMUZ 2005
HAZİRAN 2005
MAYIS 2005
NİSAN 2005
MART 2005
ŞUBAT 2005
OCAK 2005
ARALIK 2004
KASIM 2004
EKİM 2004
EYLÜL 2004
AĞUSTOS 2004
TEMMUZ 2004
HAZİRAN 2004
MAYIS 2004
• GÂVUR
NİSAN 2004
MART 2004
ŞUBAT 2004
OCAK 2004
EKİM 2003
EYLÜL 2003
AĞUSTOS 2003
TEMMUZ 2003
MAYIS 2003
NİSAN 2003
MART 2003
ŞUBAT 2003
OCAK 2003
ARALIK 2002
KASIM 2002
EKİM 2002
EYLÜL 2002
AĞUSTOS 2002
TEMMUZ 2002
• ABANT
HAZİRAN 2002
MAYIS 2002
NİSAN 2002
MART 2002
ŞUBAT 2002
OCAK 2002
ARALIK 2001

 BEĞENDİKLERİM
Alev Alatly